5 Adımda Drenaj
- Saha ve su kaynağı analizi
- Rasyonel yöntemle tepe debi hesabı (Q = C · i · A)
- Boru çapı ve minimum %0,5 eğim
- Geotekstil keçe ile filtreleme
- Bağlantı, rögar ve test
Drenaj, basitçe suyu doğru yöne ve yeterli hızda taşıma sanatıdır. Kulağa kolay gelir; ancak yetersiz bir eğim ya da küçük seçilmiş bir çap, ilk sağanakta birikintiye, zemin oturmasına ve tıkanmaya dönüşür. İyi bir drenaj hattı tesadüf değil, hesabın eseridir.
Kısa Cevap
Drenaj tasarımı üç sayıya iner: ne kadar su (tepe debi), hangi kesit (boru çapı) ve hangi eğim. Debiyi rasyonel yöntemle bulur, çapı debiye göre seçer, eğimi en az %0,5 tutarsınız. Geotekstil keçe ve muayene noktaları ise hattın ilk yıl değil, onuncu yıl da çalışmasını sağlayan kalemlerdir.
Aşağıdaki beş adım, bir bahçe drenajından şehir altyapısına kadar her ölçekte aynı mantıkla çalışır. Önce suyu tanırsınız, sonra ona bir yol çizersiniz. Her adımda alınan küçük doğru kararlar, hattın yıllarca sorunsuz çalışmasını belirler.
Su Nereden Geliyor?
Tasarıma başlamadan önce suyun kaynağını ayırt edin. Yüzey suyu (çatı, asfalt, sert zemin) hızlı ve yoğun gelir; zemin suyu (sızıntı, taban suyu) yavaş ama süreklidir. İkisi farklı çözümler ister: yüzey suyunda hızlı tahliye, zemin suyunda toplayıcı drenaj borusu ve keçe ön plandadır.
Drenaj Tasarımının 5 Adımı
Saha ve Su Analizi
Drene edilecek alanı (m²), zemin tipini ve yüzey eğimini belirleyin. Suyun nereden gelip nereye gideceğini bir kroki üzerinde netleştirin.
Tepe Debiyi Hesaplayın
Rasyonel yöntemle Q = C · i · A (C: akış katsayısı, i: yağış şiddeti, A: alan). Bu hesabı /araclar sayfasındaki drenaj hesaplayıcısıyla saniyeler içinde yapabilirsiniz.
Boru Çapı ve Eğim
Tepe debiye göre koruge boru çapını seçin ve minimum %0,5 eğim ile suyun yerçekimiyle akmasını sağlayın. Şüphedeyseniz eğimi biraz artırın.
Geotekstil Keçe
Drenaj borusunu keçe ile sararak ince taneli zeminin boruya dolmasını ve uzun vadede tıkanmayı önleyin. Keçe, sistemin sigortasıdır.
Bağlantı, Rögar, Test
Koruge ek parçaları ve rögarlarla hattı ana kolektöre bağlayın; muayene bacaları bırakın ve sistemi su vererek test edin.
İkinci adımdaki debi hesabı, tüm tasarımın kalbidir. Rasyonel yöntem, basit ama güçlüdür: drene edeceğiniz alan ne kadar büyük, zemin ne kadar geçirimsiz ve yağış ne kadar şiddetliyse, taşımanız gereken su o kadar artar. Bu üç değişkeni doğru kestirmek, doğru çapı getirir.
- Minimum eğim
- %0,5 (tercihen %1)
- Yağış şiddeti (i)
- 50–75 mm/saat (bölgeye göre)
- Akış katsayısı (C) — beton/asfalt
- 0,85–0,95
- Akış katsayısı (C) — çim/toprak
- 0,15–0,30
- Halka rijitliği (trafik altı)
- SN8
Akış Katsayısı: Zemin Ne Kadar Su Gönderiyor?
Rasyonel yöntemdeki C katsayısı, yağan suyun ne kadarının yüzeyden akıp hatta ulaşacağını anlatır. Beton bir otoparkta suyun neredeyse tamamı hatta gelir; çim bir alanda büyük kısmı toprağa süzülür. Aynı yağış, aynı alan — ama taşınacak su tamamen farklıdır.
| Yüzey tipi | Akış katsayısı (C) | Tipik çözüm |
|---|---|---|
| Asfalt / beton | 0,85 – 0,95 | Yüzey ızgarası + koruge toplayıcı hat |
| Kilit taşı, sert peyzaj | 0,70 – 0,85 | Nokta toplama + koruge hat |
| Sıkışmış toprak, şev | 0,30 – 0,50 | Perforeli drenaj borusu + keçe |
| Çim ve peyzaj alanı | 0,15 – 0,30 | Yuvarlak delikli drenaj + keçe |
| Çatı yüzeyi | 0,90 – 0,95 | İniş borusu → yağmur suyu hattı |
En Sık Yapılan Hata: Yetersiz Eğim
Eğimi %0,5'in altında bırakmak, suyun boruda durmasına, tortu ve sediment birikmesine yol açar. Zamanla hat tıkanır. Az eğim, fazla eğimden çok daha tehlikelidir.
Keçe konusunu da hafife almayın. Drenaj borusunu geotekstil keçeyle sarmadan döşemek, kısa vadede çalışan ama bir-iki yıl içinde zeminin ince taneleriyle dolup işlevini kaybeden bir hat demektir. Keçe, suyu geçirip toprağı tutarak hattın ömrünü uzatır.
Tasarımda Katman Sırası
Drenaj hattı yalnız borudan ibaret değildir; boru, kendi etrafındaki katmanlarla birlikte çalışan bir sistemin parçasıdır. Sıra bozulursa hat ya suyu içine alamaz ya da kısa sürede dolar.
Alttan üste hat kesiti
- Kazı tabanı (eğim verilmiş)
- Yıkanmış çakıl yatak
- Geotekstil keçe sargısı
- Delikli drenaj borusu
- Filtre dolgusu (çakıl)
- Ayırıcı keçe + üst dolgu
Tasarım Kalemlerinin Ürün Karşılığı
Zemin suyunu toplayan kalemle, toplanan suyu taşıyan kalem farklıdır. Delikli drenaj borusu suyu içine alır; koruge boru ise toplanan suyu tahliye noktasına götürür. İkisini karıştırmak, drenaj hattını ya çalışmayan ya da tıkanan bir hatta çevirir.
Suyu toplayan kalemler
Keçe sargılı tipler ince taneli zeminde ayrı bir sargı işçiliği gerektirmez.
Geotekstil Keçe Sargılı Drenaj Boruları
Drenaj Boruları
Geotekstil Keçe Sargılı
Ürünü incele
Yuvarlak Drenaj Boruları
Drenaj Boruları
HDPE / PE
Ürünü incele
Tünel Tipi Drenaj Borusu
Drenaj Boruları
HDPE / PE
Ürünü incele
Dokunmamış Geotekstil Keçeler
Drenaj Keçeleri
Geotekstil
Ürünü incele
Drenaj Levhası
Drenaj Levhaları
HDPE / PE
Ürünü inceleTaşıma, bağlantı ve tahliye kalemleri
Toplanan su bu kalemlerle ana kolektöre veya tahliye noktasına aktarılır.
SN8 Koruge Borular
Koruge Borular
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Manşon
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Dirsek 90 °
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Dirsek 45°
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Çift Çatal
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü incele
Drenaj Tapa
Drenaj Borusu Ek Parçaları
HDPE / PE
Ürünü inceleTasarımın Sahada Doğrulanması
- Hat boyunca eğim ölçüyle doğrulandı, ters eğim yok
- Boru keçeyle sarıldı veya keçe sargılı tip kullanıldı
- Filtre dolgusu yıkanmış, ince tanesi ayıklanmış malzemeden
- Yön ve çap değişimlerinde muayene noktası bırakıldı
- Hat su verilerek denendi, tahliye noktasından akış görüldü
- Boruyu doğrudan kazı tabanına oturtmak
- Dolguyu tek seferde doldurup üstten sıkıştırmak
- Merkez
- İstanbul · Başakşehir
- Ürün grubu
- Altyapı › Drenaj Boruları ve Keçeler
- Koruge boru standardı
- TS EN 13476
- Tipler
- Yuvarlak delikli, tünel tipi, keçe sargılı
- Sevkiyat
- Türkiye geneli, şantiye teslim
- Teklif süresi
- Metraj listesiyle aynı gün
Sıkça Sorulan Sorular
Tepe debi hesabı için hangi bilgiler gerekir?+
Üç veri yeterlidir: drene edilecek alan (m²), yüzeyin akış katsayısı (C) ve bölgeye ait yağış şiddeti (i). Bu üçü rasyonel yöntemde Q = C · i · A bağıntısında birleşir ve hattın taşıması gereken tepe debiyi verir.
Yağış şiddeti (i) değerini nereden alırım?+
Bölgesel meteoroloji verilerinden veya idarenin altyapı şartnamesinden alınır. Değer tek başına değil, seçilen tekrarlanma periyoduyla birlikte anlamlıdır: daha uzun periyot daha şiddetli yağış, dolayısıyla daha büyük kesit demektir.
Karma yüzeyli bir sahada akış katsayısı nasıl bulunur?+
Her yüzey tipinin alanı ayrı hesaplanır, kendi C değeriyle çarpılır ve toplam alana bölünür — yani alan ağırlıklı ortalama alınır. Otoparkı ve çim alanı tek bir katsayıyla geçmek, hattı ya gereksiz büyütür ya da yetersiz bırakır.
Hesaplanan debiye göre çap nasıl seçilir?+
Çap tek başına debiden çıkmaz; debi, eğim ve borunun iç yüzey pürüzlülüğü birlikte değerlendirilir. Eğimi artırabildiğiniz bir güzergâhta aynı debi daha küçük çapla taşınabilir. Bu yüzden çap ve eğim aynı anda kararlaştırılır.
Toplayıcı hattın çapı boyunca sabit mi kalır?+
Kalmaz. Yan kollar birleştikçe debi arttığı için çap aşağı doğru kademeli büyür. Akış yönünde asla daralma yapılmaz; daralan kesit, tam da debinin en yüksek olduğu noktada geri tepmeye yol açar.
Drenaj hattı hangi tekrarlanma periyoduna göre boyutlandırılır?+
Periyodu projenin risk toleransı ve idarenin şartnamesi belirler. Su basması sonucu ağır olan alanlarda — bodrum girişi, sanayi sahası, alt geçit — daha uzun tekrarlanma periyodu seçilir ve hat buna göre büyütülür.
Toplanan su nereye deşarj edilir?+
Yağmur suyu kolektörüne, açık bir kanala veya uygun bir sızdırma alanına verilir. Belirleyici olan deşarj noktasının kotudur: hattın eğimi bu kottan geriye doğru kurulur. Kamusal bir hatta bağlanacaksa bağlantı izni tasarımdan önce alınır.
Drenaj hattınızı doğru boyutlandıralım
Koruge boru, drenaj borusu, geotekstil keçe ve ek parça ihtiyaçlarınız için aynı gün teklif hazırlayalım.
Drenaj Ürünlerini İncele
